Περί ασύλου…

Τσαμπίκα Κουτούζη

Υπερψηφίστηκε η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου και ταυτόχρονα πυροδότησε τις αντιδράσεις πολλών αντιπάλων της. Το άσυλο , όπως προκύπτει από την ίδια την ετυμολογία της λέξης -α στερητικό και συλάω-ώ που σημαίνει λεηλατώ, λαφυραγωγώ θέλει στον καινούργιο νόμο της κυβέρνησης να χάνει την ισχύ που είχε ως τώρα.

Μήπως όμως το νόημα του είχε αρχίσει να ξεθωριάζει εδώ και καιρό; Πράγματι, το άσυλο έχει μακραίωνη ιστορία και ήδη από την αρχαιότητα όταν ο όρος χρησιμοποιούνταν για την προστασία ιερών ναών. Οι δεσμοί του πανεπιστημιακού ασύλου ωστόσο, σήμερα κρατούν απόσταση από την ιστορία του χθες κι αυτό γιατί εδώ και πολύ καιρό το άσυλο λειτουργούσε υπέρ των ατόμων που βρίσκονταν μεν στην πανεπιστημιακή κοινότητα, όμως δεν αποτελούσαν μέλη της.

Κοντολογίς, το άσυλο των ελληνικών πανεπιστημίων τον τελευταίο καιρό ήθελε να αντιμάχεται τα δικαιώματα των φοιτητών για μια ασφαλή και δημοκρατική φοίτηση εντός των κτιρίων τους. Η αλήθεια είναι πως κανείς δεν θα ήθελε ένα πανεπιστήμιο που να μοιάζει με φρούριο. Όμως κανείς δεν θέλει και ένα πανεπιστήμιο στο οποίο οι φοιτητές του δεν θα έχουν την ελευθερία που χρειάζονται. Κανείς δεν θέλει οι σπουδαστές σήμερα να πρέπει να επιδεικνύουν πνεύμα τόλμης για να διαβαίνουν από τον χώρο του πανεπιστημίου τους, για να διεκδικούν τα δικαιώματα τους για μια δημιουργική και απρόσκοπτη φοίτηση.

Και η εικόνα που έχει διαμορφωθεί τον τελευταίο καιρό για τα πανεπιστήμια κάθε άλλο παρά σχέση με την δημοκρατία έχει. Γιατί δεν μπορείς να κλείνεις τα μάτια σε παρανομίες, σε διακινήσεις που γίνονται μπροστά σου, σε συμμορίες και βίαιες πράξεις. Κι αυτά δεν είναι βερμπαλογίες, ούτε επιχειρήματα υπέρ νόμων, είναι βιωματικές εμπειρίες που συλλέγει κανείς όταν φοιτά και μπαινοβγαίνει από τις πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις.

Κι έτσι φτάνει κανείς ν’ αναρωτιέται.. Γιατί μετά από μια συγκεκριμένη ώρα να τρέχεις για να γλιτώσεις τα χειρότερα, ενώ εκεί μέσα έπρεπε να σε περιμένουν τα καλύτερα; Γιατί να πρέπει να ζηλέψεις τα πανεπιστήμια του εξωτερικού, όταν έχεις την τύχη να φοιτάς σε αντίστοιχα (και ίσως καλύτερα); Γιατί να κάνεις τόσο κόπο για να φτάσεις μέχρι εκεί κι έπειτα να φοβάσαι να μπεις μέσα;  Γιατί να πρέπει να ξέρεις τον τρόπο να προστατευτείς και να νιώθεις πως απειλείσαι σε έναν χώρο όπου η δημοκρατία και η ελευθερία είναι συνδεδεμένα μαζί του στους αιώνες;

Σε κάθε περίπτωση κι ανεξάρτητα από την τύχη της απόφασης αυτής, τα πανεπιστήμια αξίζουν ένα καλύτερο μέλλον. Το χρωστούν στην κοινότητα τους. Τα πανεπιστήμια πρέπει να γίνονται στέγη μόνο για τα όνειρα και τις φιλοδοξίες των νέων. Στα πανεπιστήμια πρέπει να γίνεται διακίνηση μόνο των ιδεών. Ας μην μπερδευόμαστε.